Το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα αποτελείται από εσωτερικά και εξωτερικά γεννητικά όργανα. Η σύνθετη ανατομία του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας είναι ακριβώς αυτή που της επιτρέπει να μείνει έγκυος. Είναι πολύ σημαντικό για μία γυναίκα να γνωρίζει από τι αποτελείται το αναπαραγωγικό της σύστημα, ώστε να συνειδητοποιεί τις λειτουργίες του (πχ ωορρηξία), να αντιλαμβάνεται πότε ίσως κάτι δεν πάει καλά (πχ σαλπιγγίτιδα) και να καταλαβαίνει το πως πραγματοποιείται η σύλληψη.

Εσωτερικά όργανα:

  • Ωοθήκες: Κάθε γυναίκα έχει δυο ωοθήκες που έχουν το σχήμα αμυγδάλου. Οι ωοθήκες περιέχουν τα ωοθυλάκια και είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη των ωαρίων καθώς και την παραγωγή των θηλυκών ορμονών, με κυρίαρχη την οιστραδιόλη. Κάθε γυναίκα γεννιέται με χιλιάδες ωάρια, τα οποία όμως δεν είναι ενεργά μέχρι την εφηβεία. Η διαδικασία της ωορρηξίας αρχίζει από την εφηβεία και σταματάει στην εμμηνόπαυση.
  • Σάλπιγγες: Οι ωοθήκες συνδέονται με τη μήτρα μέσω των σαλπίγγων. Η γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο γίνεται μέσα στις σάλπιγγες. Στην συνέχεια το γονιμοποιημένο ωάριο ως έμβρυο πλέον ταξιδεύει στην μήτρα.
  • Μήτρα: Η μήτρα αποτελείται από λείο μυικό ιστό. Μέσα στην μήτρα αναπτύσσεται το έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Κάθε μήνα η μήτρα μεγαλώνει και αιματώνεται ώστε να είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά. Ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι να παρέχει τις ιδανικές συνθήκες για το αναπτυσσόμενο έμβρυο.
  • Τράχηλος: Είναι το κατώτερο τμήμα της μήτρας που συνδέεται με τον κόλπο. Ο τράχηλος παίζει σπουδαίο ρόλο στην αναπαραγωγή και παραμένει κλειστός κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.
  • Κόλπος: Ο κόλπος έχει εξωτερικά και εσωτερικά μέρη και συνδέει τη μήτρα με το εξωτερικό του σώματος. Είναι φτιαγμένος από μύες και δέρμα και στην πραγματικότητα πρόκειται για είναι έναν μακρύ σωλήνα. Ονομάζεται “κανάλι τοκετού”, αφού μέσα από αυτό γεννιέται ένα μωρό. Ο κόλπος επίσης επιτρέπει στο αίμα (περίοδο) να διαφεύγει έξω από το σώμα κατά την διάρκεια της εμμήνου ρήσης.

Εξωτερικά όργανα:

  • Μεγάλα Χείλη: Το δέρμα αυτό προστατεύει τον κόλπο από ξένα σωματίδια.
  • Μικρά Χείλη: Βρίσκονται στο εσωτερικό των μεγάλων χειλιών και προστατεύουν και αυτά τον κόλπο από ξένα σωματίδια.
  • Κλειτορίδα: Είναι ένα ευαίσθητο όργανο που βρίσκεται πάνω από το άνοιγμα του κόλπου. Η κλειτορίδα δεν επηρεάζει την αναπαραγωγή άλλα είναι ένα σημαντικό μέρος της γυναικείας σεξουαλικής ανατομίας. Πολλές γυναίκες χρειάζονται διέγερση της κλειτορίδας για να έρθουν σε οργασμό, ο οποίος δημιουργεί ιδανικές προϋποθέσεις για σύλληψη.
  • Εφηβαίο: Είναι το λιπαρό ανάχωμα του ιστού που καλύπτει το τμήμα μπροστά και πάνω από το ηβικό οστό. Το δέρμα στην περιοχή αυτή, από την εποχή που η γυναίκα μπαίνει στην ήβη και έπειτα, καλύπτεται από τριχοφϋία, που σκοπό έχει την προστασία του αιδοίου.
  • Περίνεο: Το Περίνεο είναι ένα σύνολο μυών, μεταξύ των ποδιών, που επεκτείνεται από τον κόλπο μέχρι πίσω τον πρωκτό, και που δημιουργεί το έδαφος της λεκάνης. Οι μύες αυτοί υποστηρίζουν την μήτρα, την ουροδόχο κύστη και το έντερο.

Η υγεία του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για τη γυναικεία γονιμότητα. Πιθανά προβλήματα πρέπει να αξιολογούνται νωρίς, ώστε να αντιμετωπίζονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τη διατήρηση της αναπαραγωγικής ικανότητας.

Είναι πολύ σημαντικό κάθε κορίτσι που μπαίνει στην εφηβεία, ή νωρίς στην ενηλικίωση της, να έχει δίπλα της έναν ειδικό που θα την ενημερώσει σωστά για την υγεία και την προστασία του αναπαραγωγικού συστήματος. Η καλή λειτουργία του συνόλου των αναπαραγωγικών οργάνων θα εξασφαλίσει την ικανότητα για αναπαραγωγή σε όλα τα γόνιμα χρόνια της.